الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

239

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

در گذر است به ازمنه گذشته « ازمنه خاليه » گفته مىشود ، زيرا اكنون اثرى از آنها نيست ، و دنيا از آن خالى شده است . بنا بر اين جمله و * ( إِنْ مِنْ أُمَّةٍ إِلَّا خَلا فِيها نَذِيرٌ ) * به اين معنى است كه هر امتى از امتهاى پيشين انذار كننده اى در گذشته داشته است . اين نكته نيز قابل توجه است كه بر طبق آيه فوق تمام امتها داراى انذار كننده الهى يعنى پيامبر بوده‌اند ، هر چند بعضى آن را به معنى وسيعترى گرفته‌اند كه شامل علما و دانشمندانى كه مردم را انذار مىكنند نيز مىشود ، ولى اين معنى بر خلاف ظاهر آيه است . اما به هر حال معنى اين سخن آن نيست كه در هر شهر و ديار پيامبرى مبعوث شود ، بلكه همين اندازه كه دعوت پيامبران و سخنان آنها به گوش جمعيتها برسد كافى است ، چرا كه قرآن مىگويد * ( خَلا فِيها نَذِيرٌ ) * ( در آنها انذار كننده اى بود ، و نمىگويد « منها » يعنى از ميان خود آنها ) . بنا بر اين آنچه در آيه فوق مىخوانيم منافاتى با آيه 44 سوره سبا ندارد كه مىگويد : وَما أَرْسَلْنا إِلَيْهِمْ قَبْلَكَ مِنْ نَذِيرٍ : « ما قبل از تو هيچ انذاركننده اى به سوى مشركان مكه نفرستاده بوديم » در اينجا منظور انذاركننده از ميان خود آنها است ، در حالى كه در آيه قبل منظور وصول دعوت پيامبران به آنها است . در آيه بعد مىافزايد « اگر تو را تكذيب كنند عجب نيست و غمگين مباش زيرا كسانى كه قبل از آنها بودند نيز پيامبرانشان را تكذيب كردند ، در حالى كه فرستادگان آنها با معجزات و دلائل روشن ، و كتابهاى محتوى پند و اندرز ، و كتابهاى آسمانى مشتمل بر احكام و قوانين روشنى بخش ، به سراغشان آمدند » ( * ( وَإِنْ يُكَذِّبُوكَ فَقَدْ كَذَّبَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ جاءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّناتِ وَبِالزُّبُرِ وَبِالْكِتابِ الْمُنِيرِ ) * ) .